การดูแลผู้ป่วยสมองเสื่อม

เป้าหมาย

      ให้สามารถดูแลตนเองในการทำกิจวัตรประจำวันได้มากที่สุด โดยให้ความช่วยเหลือเฉพาะขั้นตอนที่จำเป็น

หลักการ

  1. กระตุ้นให้ทำด้วยตนเองอย่างอิสระมากที่สุดตามศักยภาพ

  2.  ส่งเสริมให้กระบวนการรับรู้ของผู้ป่วยดีขึ้น

  3.  ลดขั้นตอนการทำ ไม่ซับซ้อน ชัดเจนเป็นขั้นตอน

  4.  ทำเป็นประจำ สม่ำเสมอ

  5.  มีสัญญาณ ทำสัญลักษณ์ บอกขั้นตอน หรือเวลาการจัดการกับ ปัญหาการทำกิจวัตร ประจำวัน

การล้างหน้า

      ไม่สนใจการทำความสะอาดใบหน้า

การจัดการ

      –  จับมือผู้สูงอายุถู/เช็ดหน้าเอง

      –  ควรส่องกระจกทุกครั้ง เพื่อสำรวจความ  เรียบร้อย

     –   ควรใช้น้ำอุณหภูมิต่างกัน เช่นล้างครั้ง แรกใช้น้ำอุ่นครั้งต่อไปใช้น้ำเย็น เพื่อกระตุ้นการรับรู้

การดูแลช่องปาก

        ลืมถอด/ใส่ฟันปลอม, สับสนขั้นตอนการแปรงฟัน

การจัดการ

     –  ฟันปลอม หาถ้วยแช่และวางตำแหน่งเดิม

     –  แปรงฟัน ลดขั้นตอนที่ยุ่งยากซับซ้อน เช่น 

         เตรียมบีบยาสีฟันพร้อมกับแก้วใส่น้ำ

     –  ควรกระตุ้นให้จับแปรง หรือแปรงฟันเอง

         บ้างและควรทำเป็นประจำสม่ำเสมอ

การอาบน้ำ

         ลืมอาบน้ำ

การจัดการ

     –  คงกิจวัตรการอาบน้ำให้เหมือนเดิม(เวลา, สถานที่, วิธีอาบน้ำ) หากผู้ป่วยไม่พร้อม อาบควรเลื่อนเวลาออกไปเล็กน้อย

     –  กระตุ้น ชักจูง โน้มน้าวให้อยากอาบน้ำ โดยหาคนที่ไว้ใจอาบให้

     –  ใช้สบู่ กลิ่นที่ชอบ ผ้าเช็ดตัวผืนโปรด

     –  ควรเลือกฝักบัวแบบ ถอดมาถือได้ สบู่และขัน วางเป็นสัดส่วน

     –  ผู้ดูแลอาจจำเป็นต้องคอยช่วยเหลือในบางขั้นตอน

     –  ควรใช้มือผู้ป่วยช่วยถูและเช็ดตัวด้วย

     –  ในกรณีที่จับสบู่ลำบาก อาจใช้ฟองน้ำ ถุงมือถูตัว, ใช้สบู่เหลวแทนสบู่ก้อน

การขับถ่าย

      ผู้ป่วยไม่รู้ว่าเมื่อไรจึงจะต้องใช้ห้องน้ำ

การจัดการ

     –  จัดเวลาเข้าห้องน้ำให้เป็นประจำสม่ำเสมอ เช่นปัสสาวะก่อนเข้านอน ขับถ่ายตอนเช้า

     –  จำกัดปริมาณน้ำดื่มก่อนนอน

หาห้องน้ำไม่พบ

การจัดการ

     –  ทำสัญลักษณ์และป้ายให้ชัดเจน เช่น ลูกศร  บอกทาง สติกเกอร์หรือป้ายติดหน้าห้องน้ำ

     –  สีห้องน้ำให้ต่างจากสีห้องอื่น

     –  เปิดไฟให้สว่างตลอดทาง

การแต่งตัว

       จำไม่ได้ว่าเก็บเสื้อผ้าไว้ที่ไหน,ไม่ทราบว่าเสื้อผ้ามีไว้ทำอะไร

การจัดการ

     –  เตรียมเสื้อผ้าที่สะอาดไว้ให้ใส่อย่างเป็นลำดับ   โดยวางตำแหน่งเดิมที่เห็นชัดเจน หยิบสะดวก

     –  ทำสัญลักษณ์ที่ชัดเจน

     –  เรียงลำดับอย่างคงที่ทุกครั้งรวมถึงสถานที่ ห้องที่ใช้แต่งตัว เตรียมให้เลือก 2-3 ชุดหรือ จัดเป็นเซ็ท ให้ครั้งละชุด

การรับประทานอาหาร

        จำไม่ได้ว่ารับประทานอาหารไปแล้ว

การจัดการ

     –  ต้องเป็นเวลาประจำ สม่ำเสมอ

     –  เตือนล่วงหน้าก่อนถึงเวลาอาหาร เช่น กระดิ่ง

         ออด ตั้งนาฬิกาปลุก

     –  อาหารบนโต๊ะไม่ควรมีหลายชนิดพร้อมกัน บน

         โต๊ะไม้ควรมีของหลากหลาย

เดินหลงทิศทาง

        นอกบ้าน

การจัดการ

     –  รั้วบ้านควรจะมิดชิดเพื่อที่จะแน่ใจว่าผู้ป่วยไม่สามารถออกไปเองได้

     –  กรณีบ้านจัดสรร ควรทาสีรั้วหรือประตูบ้านให้แตกต่างจากบ้านอื่น

     –  เก็บกุญแจให้มิดชิด

     –  ใส่บัตรประจำตัวไว้ในกระเป๋าผู้ป่วยทุกครั้งที่ออกนอกบ้าน

การนอน

         ไม่ยอมนอนตอนกลางคืน

การจัดการ

     –  จัดเวลานอนให้คงที่สม่ำเสมอ

     –  เตือนผู้ป่วยเมื่อถึงเวลานอนอย่างสม่ำเสมอ

     –  จัดบรรยากาศการนอนให้รู้สึกผ่อนคลาย เงียบสงบ สบายตา

     –  หลีกเลี่ยงการนอนกลางวัน อาจงีบหลับได้บ้างช่วงหลังอาหารกลางวัน

     –  พาเดินออกกำลังกายเป็นประจำ ตอนเช้าและ ตอนเย็น

     –  ทำกิจกรรมนันทนาการ กระตุ้นให้เคลื่อนไหว

มีข้อสงสัยกรุณาติดต่อ คลินิกหูคอจมูก คลินิกศูนย์แพทย์พัฒนา

โทรศัพท์   02-3190909 ต่อ2309-2310 เวลา 08.00-19.00น.

Leave a reply